Białe certyfikaty to mechanizm mający na celu wsparcie efektywności energetycznej i racjonalnego gospodarowania energią w Polsce. Są one przyznawane za realizację przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej, takich jak modernizacja instalacji, wymiana urządzeń czy wdrożenie nowoczesnych technologii pozwalających na zmniejszenie zużycia energii. Wiele osób zastanawia się, czy białe certyfikaty można otrzymać także za inwestycję, która została już zakończona i funkcjonuje w nowym standardzie.
Sprawdź ➡ białe certyfikaty
Warunki otrzymania białych certyfikatów
System białych certyfikatów został opisany w ustawie o efektywności energetycznej i szczegółowo regulowany przez przepisy wykonawcze. Certyfikaty wydawane są za działania, które przynoszą konkretny efekt w postaci oszczędności energii finalnej, np. poprzez remont, modernizację czy wdrożenie technologii efektywniejszych energetycznie.
Jednym z kluczowych warunków jest to, by przedsięwzięcie związane z efektywnością energetyczną zostało zgłoszone przed rozpoczęciem realizacji inwestycji. Zgłoszenie polega na złożeniu odpowiedniego wniosku do Urzędu Regulacji Energetyki (URE) i uzyskaniu potwierdzenia przyjęcia tego wniosku. Dopiero po zakończeniu i udokumentowaniu przedsięwzięcia, po przeprowadzeniu audytu efektywności energetycznej, możliwe jest przyznanie białych certyfikatów.
Możliwość uzyskania białych certyfikatów za zakończoną inwestycję
Aktualne przepisy jasno określają, że nie jest możliwe uzyskanie białych certyfikatów za przedsięwzięcia, które zostały już zrealizowane i zakończone przed złożeniem formalnego wniosku do URE. Zgłoszenie przedsięwzięcia musi poprzedzać jego faktyczną realizację, ponieważ jednym z obowiązków w procesie aplikacji jest przedłożenie prognozy oszczędności energii, obejmującej uzasadnienie oraz planowane efekty inwestycji.
W przypadku, gdy inwestycja została już w pełni ukończona, a wniosek o wydanie białych certyfikatów nie został złożony przed jej rozpoczęciem, nie ma możliwości objęcia jej systemem wsparcia w postaci białych certyfikatów. Ustawa nie przewiduje trybu uzyskania certyfikatu „wstecznie”, nawet jeśli inwestycja spełniałaby kryteria efektywnościowe i przynosiła realną oszczędność energii.
Konsekwencje i praktyka rynkowa
Powszechną praktyką na rynku efektywności energetycznej jest planowanie procedury uzyskania białych certyfikatów jeszcze przed podjęciem decyzji o wdrożeniu inwestycji. Przedsiębiorstwa, samorządy czy zarządcy budynków, którzy chcą skorzystać z tego typu wsparcia, zobowiązani są do wczesnego zapoznania się z wymogami formalnymi i ścisłego harmonogramu zgłaszania inwestycji.
Warto podkreślić, że URE szczegółowo weryfikuje dokumentację i daty rozpoczęcia inwestycji, dlatego każda próba późniejszego zgłoszenia przedsięwzięcia spotyka się z odmową. Nawet jeśli modernizacja przynosi znaczne oszczędności, brak uprzedniego zgłoszenia wyklucza możliwość uczestnictwa w programie białych certyfikatów.
Planowanie kolejnych inwestycji a uzyskanie certyfikatów
Dla podmiotów planujących przyszłe inwestycje w efektywność energetyczną, niezbędne jest właściwe przygotowanie dokumentacji i złożenie wniosku przed rozpoczęciem działań modernizacyjnych. Zainteresowani możliwością uzyskania wsparcia powinni na etapie planowania sporządzić audyt efektywności energetycznej oraz dokładnie zapoznać się z wytycznymi Urzędu Regulacji Energetyki.
Systematyczne planowanie i przestrzeganie formalności pozwala korzystać z potencjału białych certyfikatów i maksymalizować zwrot z inwestycji poprawiających efektywność energetyczną w przedsiębiorstwie czy budynku użyteczności publicznej.
